Šema struga

Ima više tipova i veličina strugova, zavisno od namene i proizvođača. Dimenzije struga se određuju prema:

• Najveći prečnik materijala koji može da se postavi u stezne čeljusti(futer) npr. 7x10 ili 7x12, broj 7 je prvi broj koji označava dimenzije struga.
• Najduži materijal koji može da se postavi između steznih čeljusti i centrirača, konjića struga. Ovo je drugi broj koji označava dimenzije struga. Tako za materijal 7x10 drugi broj bi bio 10 (10" inča između centara), za 7x12 drugi broj je 12"
• Prečnik najvećeg materijala koji može da se obrće iznad suporta. Na strugu 7 to je obično 4".
• Prečnik rupe glavnog vretena ( u koje može da se uvuče materijal). Na strugu 7 ili bilo koji strug koji ima #3 Morze konus to je oko 3/4".

Ovde je prikazan jedan osnovni tip struga za metal. Strug se pokreće tako što se prvo uključi elektromotor pritiskom na dugme na tasteru. Pokretanje struga, to jest glavnog vretena, vrši se uključenjem spojnice, spojničke ručice, koja ima tri položaja. 0 - glavno vreteno miruje, 1 i 2 - udesno ili ulevo.
Brzina glavnog vretena određuje se prema tvrdoći materijala koji se obrađuje, prečniku materijala i drugim faktorima. Suport, nosač noževa pokreće se ručicom ili automatski.

Na strugu za obradu metala nož se čvrsto stegne u nosač noževa koji se nalazi na maloj platformi koja se zove suport, mali suport. Pomoću ručice na suportu podešava se pozicija noža u odnosu na radni deo. Materijal, obično okrugle šipke, se postavi u stezne čeljusti i dovođenjem srugarskog noža do materijala a zatim pokretanjem suporta ručno ili automatski vrši se obrada materijala. Tačnost dimenzija je do (0.001") jedna hiljadita od inča. Međutim, zbog načina funkcionisanja mašine, to jest obrtanja materijala, delovi koji se obrađuju imaju uglavnom cilindričan oblik. I pored toga, strug je višefunkcionalna, upotrebljiva mašina i može da uradi razne oblike metalnih delova.

Parametri rezanja na strugu

Ian Bradley, engineer
Broj tipova strugarskih noževa za sve operacije na strugu je veoma ograničen. Jedno vreme nudio se veliki broj različitih strugarskih noževa u prodaji; mnogi, ako ne i većina nikada nisu ni korišteni. Još jedan nedostatak strugarskih noževa prodavanih u kompletima bila je donja površina naleganja noža ostavljena grubo odlivena , neobrađena, a potrebna je glatka površina da bi što bolje nalegala na nosač noževa. Različiti tipovi noževa koriste se za strugarsku obradu. Orginalno, ugljenični čelici su osnovni materijal za strugarske noževe ali sa pojavom novih materijala za obradu na strugu, i proizvodnim zahtevima da se noževi što brže menjaju bez ponovnog oštrenja uveden je u izradu brzorezni čelik. Uvođenjem brzoreznih čelika, oznaka HSS (High Speed Steel), ugljenični čelici izgubili su svoj značaj čak i u amaterskim radionicama.
Još jedan materijal se pokazao podesan za izradu strugarskih noževa, to je srebrni čelik (Silver Steel) , isporučuje se u okruglim šipkama različitih prečnika svaka 13 inča dužine. Ovaj materijal nalazi primenu u izradi strugarskih noževa različitih namena s obzirom da je u okaljenom stanju mašinski spreman, može biti okaljen i temperovan na veoma primitivan način. S druge strane, kaljenje i temperovanje brzoreznog čelika zahteva tehnologiju i opremu koja se najverovatnije ne može naći u malim radionicama, tako se oblikovanje reznog alata vrši isključivo brušenjem. Pošto se nerđajući čelik dosta sreće u malim radionicama, upotreba alata od brzoreznog čelika je nezamenjljiva. Moguće je obrađivati nerđajuć čelik sa noževima od ugljeničnog čelika, ali njihova trajnost je u tom slučaju veoma smanjena, brzo gube oblik i sposobnost rezanja.

Uglovi noža imaju različite terminološke nazive, međutim važno je znati vrednosti odgovarajućih uglova za odabrani materijal i proceduru rada. Ovde je, preuzeta sa interneta, jedna tablica vrednosti tzv. gornjeg nagiba noža (top rake angle).

Vrednosti uglova strugarskih noževa za grubu obradu

Preporučene brzine rezanja za pojedine materijale

Moderni strugarski noževi

Uglovi noža za odsecanje i rezanje navoja

Odsecanje

Odsecanje na strugu je operacija pri kojoj se radni deo razdvaja nožem za odsecanje. Noževi za odsecanje su sasvim tanki sa bočnim odbojnim uglovima, šti čini ceo proces otežanim i razložno manje tačnim. Rezna ivica noža se pri ovoj operaciji mora tačno dovesti na osu rotacije radnog komada. Nož za odsecanje mora biti ožtar sa odgovarajućim odbojnim uglovima, i trebao bi biti vođen odgovarajućom i konstantnom brzinom kretanja.

Čeona obrada

Čeona obrada je formiranje ravne površine na kraju radnog komada, izvodi se vođenjem strugarskog noža u osu rotacije radnog komada. Pri čeonoj obradi brzina rezanja se određuje prema spoljnem prečniku radnog komada. Čeona obrada se može izvršiti od spoljne površine radnog dela prema centru ili obrnuto. U oba slučaja vrh noža, rezna ivica, mora biti tačno postavljena u osu rotacije pošto sila rezanja ima tendenciju da odgurne nož od radnog dela. Stoga je neophodno čvrsto pritegnuti suport uz klizače struga da se spreči odvajanje noža od radnog komada. Pri čeonoj obradi livenog gvožđa i ostalih tvrdih materijala sa ojačanom površi dubina prvog zahvata trebala bi biti dovoljna samo za neophodan prodor noža u radni deo da se izbegne intenzivno trošenje noža.

Postavljanje noza u osu rotacije, najlakše je podesiti reznu ivicu noža prema centriraču konjića - kirneru. Postavljanjem pločica, podmetača, nož se može veoma precizno dovesti u osu radnog komada.